Interessant artikel! 'Gezonder dan gezond'
De afgelopen dagen kopte de kranten, dat biologisch geteelde levensmiddelen niet gezonder zijn dan reguliere varianten. Het enige nieuwswaardige aan dit rapport uit 2009, was dat de demissionaire minister Verburg het aan de tweede kamer aanbood. De begeleidende brief echter, bevatte de zinsnede 'Het betekent dat met de huidige stand van de wetenschap nog niet mogelijk is om de mate van gezondheid aan te geven', wat wel onze aandacht trok. Het leidt namelijk tot de interessante vraag of het mogelijk is om gezonder te zijn dan gezond?
Gezond of gezonder?
De definitie van gezondheid is de absentie van ziekte. Als je de absentie van ziekte dan een waarde nul geeft, dan betekent ziek zijn, dat je bijvoorbeeld op -5 kunt zitten. Je gaat dan naar de huisarts en die moet je terugbrengen naar nul en daarmee zit zijn taak erop. De vraag is natuurlijk of je boven nul kunt komen. In dat geval zou een stand nul, minimale gezondheid genoemd moeten worden en bij +5 zou je kunnen spreken van optimale gezondheid. Bij Chivo erkennen we een dergelijke status, die we vitaal plegen te noemen. Daarmee impliceren we dus, dat het mogelijk zou moeten zijn om gezonder te zijn dan gezond.
In de gezondheidszorg is iets gezonder, als deze het risico op ziekte verminderd en de levensjaren verlengd, de zogenaamde DALY (Disability-Adjusted Life-Years) norm. Dat is dus nog steeds tot aan de waarde nul, terwijl er voldoende initiatieven zijn die verder gaan.
Andere disciplines
Het algehele idee dat gezondheid meer moet zijn dan alleen de absentie van ziekte, is jaren geleden al in de psychologie erkent. Daar had men de DSM IV, een psychiatrische handboek, waar ziektebeelden in beschreven staan. Begin van deze eeuw gaf Martin Seligman, toenmalige voorzitter van de Amerikaanse psychiatrische vakvereniging (APA), de opdracht om een psychologisch handboek samen te stellen voor gezondheid. Drie jaar later lag er een versie waarin 24 karaktersterktes werden beschreven, waarmee volledig (mentaal) gezonde mensen, vooral (mentaal) gezonder kunnen worden.
Ook in andere disciplines, zoals fysieke fitheid, kennen we het verschil tussen gezond en gezonder zijn. Iemand die een trap hijgend moet bestijgen, kan volledig gezond zijn. Toch zijn er zat mensen die dit kunnen, zonder enige tekenen van inspanning te vertonen. We noemen ze fitter, maar zijn ze feitelijk niet gezonder? Ja, ze zijn gezonder, zelfs volgens de DALY norm, omdat elke MET verbetering in de conditie, geassocieerd worden met een 12 procent vermindering in vroegtijdige sterfte. Dat is op zich al positief, maar interessant is vooral, dat deze toegenomen gezondheid leidt tot meer vrijheid van de persoon in kwestie.
Kwaliteit van leven
De brief van de minister stelt, dat er onderzoek gedaan wordt naar de biomarkers van gezonder zijn. Dat is een intrigerende gedachte, die we vooral toejuichen. Toch kun je naar onze mening, op meerdere manieren het fenomeen gezonder vaststellen. Bovendien is nog maar de vraag of het meten van biomarkers niet alleen maar de nauwkeurigheid van de DALY voorspelt, dus nog steeds tot waarde nul. De mens die hier een boodschap aan zou moeten hebben, is niet geïnteresseerd in biomarkers, maar in kwaliteit van leven.
Hoewel een hele groep mensen gezond kan zijn, zegt dat niets over de individuele kwaliteit van leven. Deze kwaliteit kan uiteen vallen in de gebieden, fysiek, emotioneel en sociaal functioneren. Het in kaart brengen van dit functioneren, gebeurt al tientallen jaren met gevalideerde methodieken. En natuurlijk horen biomarkers tot het totaalpakket aan metingen, maar de rol van biomarkers is cruciaal gebleken bij acute gevallen, terwijl de voorspellende waarde op lange termijn toch te wensen overlaat.
Vrijheid
Wij juichen onderzoek naar gezonder zijn toe en het is een gebied dat wij al jaren verkennen. Wij denken dat het belangrijkste meetpunt, de vrijheid moet zijn, die een individu als gevolg van zijn of haar gezondheid bezit. De meeste mensen zullen ook met ons eens zijn, dat gezondheid veel verder gaat dan afkapwaarden van biomarkers, maar een betrekking heeft op lichaam en geest. Op je gezondst zijn, noemen we vitaliteit. En onze definitie van vitaliteit is dat je de fysieke, emotionele en mentale vrijheid hebt om je maximaal te kunnen ontplooien. Het leidt in onze ogen tot een verbetering van de kwaliteit van leven, een toestand die gevalideerd meetbaar is.
Conclusie
De minister en de gezondheidsraad stellen terecht, dat de wetenschap verrassend beperkt is, in het vaststellen van gezonder zijn. De interesse hierin begint pas de laatste tijd toe te nemen. Dit wordt vooral gedreven uit het oogpunt van preventie om ziekte te voorkomen, maar wij denken dat het veel verder kan en moet. Voorkomen van ziekte is 'slechts' het vertrekpunt naar een hogere kwaliteit van leven. Deze optimale gezondheid, noemen wij vitaliteit en het is onze missie om de weg hiernaar te vinden volgens het beste bewijs.
(Dit artikel is rechtstreeks overgenomen van Chivo)