Ninus Personal Training & Coaching in AD!
Als paddenstoelen schieten de coachingsbedrijfjes uit de grond: voor elke situatie staat een begeleider klaar. Wat onderscheidt de beunhaas van de professional? 'Als iemand tot een inzicht komt, dan denk ik bij mezelf: yes!’
Tekst: Heleen de Bruijn, Foto’s: Marco Okhuizen
Persoonlijke ontwikkeling, groei, je huis opruimen, je financiën op orde brengen, talenten ontwikkelen, ADHD, problemen van kinderen, relaties, management. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is wel een coach voor. ,,Vroeger werd je een beetje meewarig aangekeken als je een coach had. Nu wordt het feit dat je een coach hebt, beschouwd als een kracht, omdat je bereid bent jezelf verder te ontplooien,’’ zegt Alexander Waringa. Hij is bestuurslid van de brancheorganisatie voor beroepscoaches, de NOBCO. Deze relatief nieuwe beroepsgroep wortelt in de jaren ’80, een tijd waarin er steeds meer aandacht kwam voor het individu en voor persoonlijke ontwikkeling. Sindsdien is het aantal coaches explosief gestegen, vooral de laatste tien jaar. Volgens de NOBCO noemen momenteel zo’n tien- tot dertigduizend mensen zich ‘coach’.
Er is veel kaf onder het koren, meent Perry Filippini, voorzitter van de Noloc, een brancheorganisatie voor onder andere loopbaancoaches. Het woord ‘beunhazen’ neemt hij net niet in de mond: ,,Maar ik denk dat
een groot deel van de mensen die zich coach noemen, niet de bij dit beroep horende opleidingen heeft gevolgd. Of men is wel gekwalificeerd, maar begeeft zich op een te breed terrein. Je kunt wel een coachingsopleiding hebben gevolgd, maar om bijvoorbeeld loopbaancoach te zijn, moet je ook verstand hebben van loopbaankunde en van de arbeidsmarkt.’’....
VRAGEN STELLEN
Wat is een coach nou eigenlijk? De term wordt voor allerlei adviseurs, counselors en begeleiders gebruikt. Zo heb je de opruimcoach, maar die is eigenlijk meer een professional organizer. En een zorgcoach, iemand die je begeleidt binnen de ingewikkelde zorgsector. Of een financieel coach, die adviseert bij geldzaken. De NOBCO hanteert een andere definitie. Alexander Waringa: ,,Een coach is volgens ons iemand die doelgericht een andere persoon ondersteunt, aanzet tot effectief gedrag, bewustwording, persoonlijke ontwikkeling en het vergroten van zelfvertrouwen. Hij doet dat door het stellen van de juiste vragen en vooral door onbevooroordeeld te luisteren. Hij laat zich niet verleiden tot het geven van adviezen, maar laat mensen zélf tot bepaalde inzichten komen.’’ Volgens Rendell de Jong, psycholoog aan de Universiteit Utrecht, is coaching als beroep vrij jong. ,,Van oudsher zijn er coaches in de sport. Maar al rond 1950 valt de term coaching wanneer het gaat om instructies bij het werk, training on the job. Coaches zijn dan ervaren collega’s, chefs en persononeelsfunctionarissen of deskundigen van buiten de organisatie. De coachees, de klanten, zijn dan meestal specialisten en managers. Het is de vraag in hoeverre al die verschillende soorten coaches die nu op het toneel zijn verschenen, ook echt deskundig zijn op het gebied waarop zij zich begeven. Ik vergelijk de term coach met koks: iedereen mag zich kok noemen, maar er is natuurlijk een verschil tussen een kok in een driesterrenrestaurant en een kok die van koken een respectabele hobby heeft gemaakt.’’ Waringa is het met De Jong eens: ,,Er zijn nogal wat vooroordelen over coaches. Men zegt: iedereen kan het, maar dat klopt niet, het is écht een vak.’’ Bij coaching gaat het heel vaak over werk. Vanuit de recente literatuur en vanuit zijn eigen praktijk ziet De Jong een coach als iemand die een ander helpt om op een effectieve, plezierige en gezonde manier, met voldoende zelfvertrouwen in het werk of een andere bezigheid te functioneren, met een goed evenwicht tussen de verschillende levensgebieden. ,,De uiteindelijke doelen komen vaak pas in de loop van de coaching naar voren. Wanneer iemand hulp zoekt voor depressieve symptomen, fobische klachten et cetera, ligt het echter voor de hand iemand in te schakelen die daarin gespecialiseerd is, een psycholoog of psychotherapeut.’’
BURN-OUT
Het scala aan coachingsthema’s gaat verder dan werk alleen. De NOBCO hanteert op haar website bijvoorbeeld een lijst met zes typen coaches, onderverdeeld in nog eens tientallen thema’s. Die gaan niet alleen over werk, maar ook over scheiding, personal life, hoogbegaafdheid, verlies, verslaving en ouderdom. En hoewel een loopbaancoach zich met name met beter functioneren op het werk bezighoudt, begeleidt hij ook mensen naar een andere baan, wordt hij ingezet om te voorkomen dat mensen een burn-out krijgen en helpt hij mensen afscheid nemen van hun werk bij ontslag. ,,Ik weet zeker dat als ik eerder naar een coach was gegaan, ik geen burn-out had gekregen,’’ vertelt Ina Boer uit Marum, geregistreerd loopbaancoach. Voor ze coach werd, werkte ze jarenlang als verkoopmanager bij een grote zuivelorganisatie. Na die burn-out besloot ze haar leven over een andere boeg te gooien. ,,Ik heb jarenlang met veel plezier een commerciële functie gehad. Op een bepaald moment kreeg ik meer interesse in de menselijke kant van werk. Wat beweegt mensen in hun werk, wat blokkeert mensen om te doen wat ze graag willen? Ik denk dat in het praten met mensen mijn talenten liggen. Ik krijg er energie van. Als iemand tot een bepaald inzicht komt, dan denk ik bij mezelf: yes!’’ Ina Boer werkt in haar praktijk met biografieën. Ze laat haar cliënten hun eigen biografie schrijven, waardoor ze als buitenstaander naar hun leven gaan kijken. ,,Samen halen we er levensthema’s of patronen uit en komen tot bepaalde conclusies. Als coach ben je vooral bezig met vragen, vragen, vragen. Mensen komen dan vaak, terwijl ze de antwoorden geven, zélf tot inzichten. Liefdevolle aandacht, daarover sprak de docent steeds tijdens de coachingsopleiding.’’ Ook kinderen worden tegenwoordig gecoacht. Kindercoach Janina Dubbeld coacht kinderen en hun ouders bij allerhande (gedrags)problemen. ,,Coachen is vooral heel goed luisteren. Kijken waar het kind – of de ouder – heen wil. Het gebeurt niet zelden dat ouders met een hulpvraag komen, maar dat uit een gesprek met het kind blijkt dat er iets heel anders speelt. Zo belde een moeder van een jongen van 8 op over zijn woedeaanvallen. Tijdens een sessie met die jongen bleek dat hij wist dat zijn ouders gingen scheiden, maar dat zij hem dat nog niet hadden verteld. Hij voelde zich genegeerd en kon nergens terecht met zijn verdriet en frustratie.’ ’Dubbeld gebruikt verschillende technieken: ,,Met jongere kinderen zal ik vooral spelen, tekenen en schilderen, met oudere kinderen praat ik meer. Er zijn verschillende manieren om te communiceren en je te
uiten. Afhankelijk van de leeftijd en de situatie pas ik de methode aan. Ik geef geen ongevraagde adviezen en stel geen diagnoses. Je zou kunnen zeggen dat een coach iemand is die een ander leert zichzelf te helpen.’’
Coaches zat, maar hoe weet je of je een goede hebt?
- Veel coaches zijn aangesloten bij verschillende brancheorganisaties. Enkele daarvan zijn de NOBCO, Noloc (loopbaancoaches), ST!R, Broc (ondernemerscoaches) en Adiona (kindercoaching). Op de websites kun je vaak zoeken op type coach en op thematiek. De Broc is een nog heel jonge organisatie en heeft een ledenlijst op de website staan.
- Ben je op zoek naar een opleiding tot coach, dan biedt het internet ook een scala aan opleidingen. Wil je weten of die opleidingen voldoende kwaliteit bieden, dan zijn de sites van de brancheorganisaties weer handig.
- De kosten van een coach variëren van zo’n 100 tot 400 euro per uur, afhankelijk van hun ervaring en opleiding.
- Behalve teamcoaches (voor teams in bedrijven) en interne coaches (eigen medewerkers die intern als
coach aan de slag gaan), zijn de ecoaches in opkomst. Dit zijn speciaal opgeleide coaches die structureel gebruik maken van internet, mail en social media om het coachingsproces te versnellen (en meteen goedkoper te maken).
Websites: nobco.nl; stir.nu; noloc.nl; brancheverenigingbroc.nl; adiona.nl
